صفحه اولآموزش معارف قرآن کریمدرس پنجم: ................................. زندگی دنیا از دیدگاه قرآن کریم

درس پنجم: ................................. زندگی دنیا از دیدگاه قرآن کریم

در این درس آشنا می شویم با:

1.نعمتهایی که خداوند برای بهره مندی و آزمون انسان در اختیار او قرار داده است.

2.ویژگی های زندگی دنیا در جهت تربیت و آزمون انسان(محدودیت و ابتلاء).

3.فانی بودن زندگی دنیا و مقدمه بودن این زندگی برای حیات جاوید آخرت.

وظایف انسان در برابر نعمتها و سختیها(شکر،صبر و رضاء).

آیات درس را قرائت کنید.

سوره مؤمنون آیه18الی22

سوره کهف آیه7و8

سوره بقره آیه155الی157

به کمک معنای کلمات زیر آیات درس را ترجمه کنید.

أَسکنَّا : جای دادیم

ذَهابٍ به ی : از بین بردن آن

نَخیل : جمع نخلة،درختان خرما

أَعنَاب : جمع عنب،انگور ها،درختان انگور

فَواکِه : جمع فاکهة،میوه ها

تَنبُتُ : می روید

تنَبُتُ بِاالدُّهنِ : روغن می دهد

صبِغ : خورش

صَعید : زمین(روی زمین)

جُرُز :خشک،بدون گیاه

فضل خدا

فضل خدای را که تواند شـــــــمار کرد                  یا کیست آنکه شـــــکر یکی از هزار کرد

آن صانع قدیم که بر فــــــرش کائنــات                  چندین هزار صـــــــــــورت الوان نگار کرد

ترکیب آسمان و طلوع ســـــــــــتارگان                  از بهر عبرت نظر هوشــــــــــــــــیار کرد

بحر آفرید و بر و درخـــــــــــتان و آدمی                  خورشــید و ماه و أنجم و لیل و نهار کرد

اجزای خاک مرده به تأثـــــــــــیر آفتاب                  بســــــــتان میوه و چمــن و لاله زار کرد

توحید گوی او نه بنی آدم اند و بـــــس                  هر بلبلی   که زمـــزمه بر شاخسار کرد

سر چیست تابه طاعت او بر زمین نهند                  جان در رهــــــــش دریغ نباشد نثار کرد

بخشنده ای که سابقه فضل و رحمتش                  ما را به حســـــــــن عاقبت امید وار کرد

سعدی   

 

بیان آیات

     خدای بزرگ پیش از آوردن انسان به مدرسه دنیا و برقراری کلاس درس و امتحان،امکانات لازم را برای وی تدارک دیده،آب را به میزان معین نازل ساخته،گیاهان را رویانیده،امکانات غذایی را فراهم نموده و چهار پایان را برای بهره وری انسان آفریده است.خلاصه آن که،هر آنچه برای زندگی و تشکیل کلاس ضروری می باشد،آماده ساخته است.قرآن کریم تمامی این امکانات را به عنوان زیب و زینت زمین معرفی می کند تا توسط آنها افراد بشر در معرض درس و آزمون قرار گیرند و بتوانند به رشد و کمال نایل آیند:

           «ما تمامی آنچه را که بر روی زمین است،زینت آن قرار دادیم،تا مردمان را بیازماییم که کدام یک بهتر عمل می کنند.»

     وظیفه انسان مؤمن انی است که از این نعمتها در راه تزکیه نفس خویش و انجام تکالیف  الهی به خوبی استفاده کند،نه آن که به آنها دل بندد و مشغول و سرگرم شود و از راه حق باز ماند.

     دنیا با تمامی نعمت ها و زینتهایش،صرفاً دورانی گذرا برای انسان است،تا برنامه ای را به انجام رساند،و رتبه خویش را در این مسابقه برای زندگی ابدی،به دست آورد.

     از آنجا که زندگی دنیا تربیت و آزمون است، دارای ویژگی هایی است که به مهمترین آنها آشاره می کنیم.

1.محدودیت نعمتها

     می دانیم که در بهشت موعود،نعمتها بی اندازه و بدون حساب است،چنان که قرآن می فرماید:

          «لَهُم مَا یَشَاءُونَ فِیهَا وَ لَدینَا مَزِیدٌ»[ق آیه35]

     خداوند می فرماید بهشتیان هر چه بخواهند در بهشت آماده است، و افزونتر از آن نیز در نزد ما خواهد بود.حال سؤال این است که،چرا خدای مهربان،دنیا را همانند بهشت نیافریده است تا ه رچه افراد بشر بخواهند براحتی در آن بیابند،در حالی که خداوند متعال هم بر انجام هر کاری تواناست و هم ذات مقدسش از هر گونه بخل،پاک و مبراست.

     این از آن روست که که زندگی دنیا برای درس و آزمون است،دنیا آزمایشگاه است نه آسایشگاه.در محیط درس و کلاس،امکانات رفاهی کاملاً حساب شده است.مدرسه،هم با مجلس مهمانی متفاوت است و هم با زندان و شکنجه گاه.پس باید امکانات و نعمتها در دنیا،محدود و معین باشد، به گونه ای که لوازم زندگی را در اختیار بشر قرار دهد و آنچه ضروری است تأمین کند،اما بی حد و حساب نباشد.اگر نعمتهای دنیا بی حد و اندازه بود،زمینه برای تربیت و تزکیه نفس و انجام بسیاری از امتحانهای الهی وجود نداشت.زیرا در این صورت هر کس هر چه می خواست در اختیار داشت و دیگر انفاق در راه خدا،اطعام گرسناگان،صبر بر کمبود ها،تن ندادن به حرام،خویشتن داری از تجاوز به حقوق دیگران و... هیچ یک معنایی نداشت و انسان بر سر دو راهی آزمون قرار نمی گرفت و چپه بسا جهاد در راه خدا به کلی منتفی می گشت و...

دنیا مطلب،که نیســـت جــاوید                   بگـــــــــــذر ز وی و مــدار امید

دنیا طلبی و حــق پرســـــــتی                   شرک است به نزد اهل توحـید

چشم از همــه جز یکی فرو بند                   یکدل نشد آن که جـز یکی دید

سعدی

2.وجود ابتلاء

     امور زندگی دنیا و مشکلات مختلف آن،جزءبرنامه های الهی است و از مواد درسی برای تربیت انسان و بلکه از بالاترین آزمایشها و نردبانهای ترقی او می باشد.در نتیجه بالاترین نمرات و پادش را کسانی خواهند داشت که در برخورد با این مشکلات،خود و دیگران را،از یک سو به صبر و پایداری و از سوی دیگر به حق و درستی سفارش می کنند.قرآن کریم فرموده است ما شما را با اموری مانند ترس،گرسنگی،کاستی در اموال و خویشان و کاستی در قمرات مادی زندگی می آزماییم.در این آزمون صبر پیشگان را بشارت ده،آنان کعه چون مصیبتی بدانها روی آورد(بهآزمایشی بودن زندگی دنیا توجه می کنند و قلب خویش را تسلی می بخشند و رضایت خویشتن را از تقدیرات خدای بزرگ اعلام می دارند و)می گویند:«ما از خداییم و به سوی خدا باز می گردیم».هم اینانند که درود و رحمت الهی بر ایشان خواهد بود و اینان اند که راه یافته اند(وبه حقیقت زندگی و هدف آفرینش پی     برده اند).

روندگان طریقـــــــــت ره بلا(1) ســـــپرند           رفیق عشق چه غم دارد از نشیب و فراز

حافظ

     کوتاه سخن آنکه،خدای سبحان برای انسان، در شکلهای مختلف-اوامر و نواهی مصائب-برنامه و آزمون دارد؛و انسان همواره تا پایان زندگی در معرض امتحانهای الهی قرار دارد.

     افراد بشر گروهخ گروه به این مدرسه راه می یابند،و دروه خویش را به پایان می برند و از آن خارج           می شوند،تا در حیات مجدد،در سرای جاوید گرد آیند و اعمال خویش را ببینند و پاداش و کیفر آنها را دریافت کنند.

     آنگاه که همگان دوران خویش بگذرانند،خدای سبحان کلاس را به پایان می برد و امکانات حیات را از صحنه زمین محو می گرداند و سطح زمین را به خاکی بی حاصل بدل می سازد؛زیرا همه این بساط فقط برای تشکیل کلاس بوده است،و حال که این دوران به پایان رسیده است،باید زمین را برای برپایی صحنه قیامت آماده سازند.

 

*پرسش

1.آفرینش نعمتها و زینتهای روی زمین به چه منظور بوده است؟

2.مشکلاتی که در مسیر آزمون انسان در آیات درس ذکر شده کدام است؟

3.در درگاه ربوبی،صبر پیشگان چه پاداشی دارند؟

4.وظیفه انسان مؤمن در برابر نعمتها و مصیبتها چیست؟

5.آیا در برخورد با مصائب،جز صبر وظیفه دیگری هم داریم؟

6.اگر نعمتهای دنیا،همچون بهشت بسیار فراوان بود چه می شد؟

 

*پژوهش

1.با مطالعه و دقت در آیات20تا30سوره مبارکه روم،

     الف:نعمتهای الهی را که در این آیات ذکر شده است را بنویسید.

     ب:به نظر شما ذکر نعمتهای الهی در این آیات به چه منظور است؟

2.با مراجعه به سوره مبارکه نحل،ده آیه را مشخص کنید که بیانگر نعمتهای الهی بر انسان باشد.

------------------------------

1.البته واژه«بلا» در قرآن کریم برای حوادث خیز و شر هر دو به کار رفته است،چنان که قرآن کریم می فرماید:«ونبلوکم بالشر والخیر فتنة وإلینا ترجعون»[أنبیا آیه35]

انسان مؤمن در برابر هر پیش آمد وظیفه ای دارد.به هنگام روی آوردن نعمت،وظیفه شکر و به کارگیری آن در راه خشنودی خداوند،و به هنگام پیش آمد مصائب،وظیفه صب«صبر»و بالاتر از آنن«رضا»را دارد.البته در همه حالات باید دست دعا به درگاه ربوبی بردارد تا خداوند نعمتش را فزونی بخشد و مصیبتش را بر طرف سازد،و خود انسان نیز در انی راستا از تلاش و کوشش باز نایستد

 

 

 

نظر خود را اضافه کنید.

0
شرایط و قوانین.
  • هیچ نظری یافت نشد